ÜREME

Çinçillalar ot obur memeliler sınıfındandır. Doğurganlık verimlilikleri oldukça yüksektir. Dişi yavrular 6. ayını doldurduğunda çiftleştirilebilirler. Ekonomik doğurganlık ömürleri 10-15 yıl kadardır. Gebelik süreleri 111 gündür. Doğumu takip eden 3 gün içinde yeniden hamile kalabilirler. Dişi çinçillalar yılda 3 kez doğum yapabilmekte ve her doğumda 1 ila 6 arasında yavru verebilmektedir.
Doğum başına en çok görülen yavru sayısı 2-3-4’tür. Doğumda yavrular kürklü ve gözleri açık doğup hemen hareketlenirler. Doğumlar genellikle sabaha karşı olduğu için üreticinin doğuma müdahalesi söz konusu olmaz.

Çinçilla Çiftleşme ve Yeni Aile Oluşumu:

Çinçilla her ne kadar 1923’te ABD’de kültür ırkı olarak üretilmeye başlandıysa da asıl verimlilik 1960’lı yıllarda Avrupa’da yapılan genetik çalışmalar sonucu en üst seviyeye ulaşmıştır. Bu aşamaya gelene kadar özellikle Almanya’da çiftleştirme esasları konusunda son derece başarılı ve çinçillanın yapısına uygun bir sistem geliştirilmiştir. Bu sistem bildiğimiz üzere 4 dişi hayvana 1 erkek çinçilla verilmesidir. Bu rakam erkek çinçillanın niteliklerine göre 6 dişiye kadar çıkarılabilmektedir. Orijinal kafesleri çiftleşme ve barınma için hayvanların istedikleri vasıflara sahiptir. Aileler oluşturulurken hiçbir zaman erkek, dişilerden küçük olamaz. Bu durumda dişi erkeği kabul etmez ve ona zarar verir.

Yavrularınızdan oluşacak ailenin erkeği kan bağı olmaması için zaten merkezimizce değiştirilmektedir. ” Hangi hayvanlardan aile kurulması gerektiğini merkezinize bırakmanız sizin menfaatinize olacaktır.”

Yeni aile oluşumlarında erkek; her dişi ile ayrı ayrı boş bir alana bırakılır. Onlar birbirlerini tanımaya ve anlaşmaya ancak geniş bir mekanda razı olular. Eğer kafeste bu işlemi yapmak zorunda kalırsanız geçit kapağı ve kum küvetini açık bırakmalısınız. Zira herhangi bir anlaşmazlıkta kaçacak bir yer gerekmektedir.
Aynı kafese konulan dişi ve erkeğin hareketlerini gözleyiniz! Erkek uysal iken, dişi ayağa kalkarak erkeğe doğru hamle yapıyorsa erkeği kabul etmiyordur. Eğer dişi uysal ve erkek ayağa kalkıyorsa dişiye karşı erkeğin yaptığı aşk oyunudur ve çiftleşmeye hazır olduğunu dişiye göstermektedir.
Çinçillalar kültür ırkı olmalarından dolayı, adeta sadece çiftleşme ve üremeyi düşünürler. Dişilerin döl tutma zamanları genel olarak; doğum yaptığı gün, doğumdan sonraki 28.gün, yavruların anneden ayrıldığı 56.gün ve tekrar 111.gündür. Bu günler 3-5 gün olarak farklılıklar gösterebilir.
Dişi çinçilla doğum yaptığı gün yeniden gebe kalabilir. Ancak bunun için annenin doğumda yıpranmaması, vücut sağlığı açısından problemi olmaması, erkekte çiftleşmeyi engelleyecek herhangi bir rahatsızlık olmaması gerekir. Ayrıca bulundukları ortamın çiftleşmeyi engelleyici (Pis, gürültülü, rutubetli, aşır sıcak, aşırı aydınlık vb.) unsurların bulunmaması gerekmektedir.
Anaç bir dişi çinçillanın ortalama ağırlığı 500-550gr. arasındadır. Gebe kalan hayvan 8.haftadan itibaren ağırlaşmaya ve haftada 20gr. almaya başlar. 12.haftadan sonra haftada 50gr. alarak doğuma kadar (16 haftada) 800-1000gr. ortalama ağırlığa ulaşır. (Yavru miktarına göre bu oran+ – 200gr. değişebilir.) Eğer gebelik teşhisi ve takibi yapmak istiyorsanız mutlaka bir mutfak terazisi edinmek zorundasınız. Çünkü sizin için en basit hayvan kontrolleri terazi ölçümleri ile yapılır.
Yeni doğan yavruların ağırlığı ortalama 42-46gr. arasındadır. Doğum esnasında bulundukları odanın sıcaklığı en ideal 20°C’ olmalıdır. Yavrular gözleri açık bir şekilde, kürkü normal gelişmiş ve hemen hareket edebilecek kabiliyette doğarlar. Yeni doğan yavrular annelerine günde ortalama kısa kısa olmak üzere 20-24 defa emerler. Bütün memeli canlılarda olduğu gibi annede bir rahatsızlık varsa; süt yoluyla yavrulara geçer. Onun için doğumdan sonra annenin mutlaka sağlıklı ve normal vitaminlerini almış olması gerekir.
Doğum sırasında dişi çinçilla ne kadar çok doğum periyodu yaşamış ise o kadar tecrübeli olur ve panik yaşamaz. Yeni kurulan ailenin dişisi ilk doğumunda yavru sayısı çok ise biraz telaşlı olur. Erkekten ve üreticisinden yardım bekler.
Yeni doğan yavruların dişleri 2 haftada keskinleşir. Anneyi emerken ısırarak acıtabilirler. Bu durumda anne yavruları emzirmekten kaçınabilir. Yapmanız gereken şey sadece annenin sağ ve solda 3’er adet olmak üzere memelerine bebek kremi sürmekten ibarettir. Bu krem acıyı azaltacak ve yeniden emzirmesini sağlayacaktır.
Doğumda 3’ten fazla yavru alınmış ise ellinci gün anneden ayrılmaları gerçekleşmelidir. Nedenine gelince; çok yavru kavga ederek anneye rahat vermez ve beslenmesine engel olurlar.
Dişi çinçilla sessizlik, huzur ve rahat bir ortam ister ki; bir sonraki doğuma sağlıklı bir şekilde hazırlanabilsin. Eğer yavru sayısı 1-2 adet ise anneye pek zararları dokunmaz ve anneden 56.gün ayrılırlar.
Erkek çinçilla; Erkek çinçillalar, doğum yapan dişilerine ve yavrularına karşı son derece şefkatli ve centilmendirler. Aile reisi olarak doğum yapacak dişinin yanından pek ayrılmaz. Ancak anne adayının iyi beslenebilmesi için onun yeminden yemez. Doğum sırasında erkek çinçilla geçit kapağından dişiyi takip eder ve eğer yardım gerekiyorsa dişinin yanına inerek ona yardım eder. (Zorlanan dişi; yavruyu doğuramıyorsa erkek çekerek yavrunun dünyaya gelmesine yardımcı olur.) Yavrular doğduğunda onları yalayıp kurutmak erkeğin görevidir. kafesin temizliği de ona aittir
Bir batında 3 veya daha fazla yavru doğduğunda anne 56 gün çiftleştirilmez ve dinlendirilirse bir sonraki doğumda yine aynı başarıyı yakalamak daha kolaylaşır. Zaten bir batında 3 ve üstü yavru veren dişi dinlenmeyi hak etmiş demektir.
Bir doğumda 2 yavru anne için idealdir. Hem yıpranmamış hem de bir sonraki doğuma iyi hazırlanması kolaylaşmış olur. Dişinin tüylerinde doğum öncesi ve sonrası bozulmalar görülebilir. Ancak çok kısa dönemde eski haline gelir. Erkek, yavrulayan dişiyi 56 gün boyunca yukarıdan takip eder. Yavrulara iyi bakılmıyorsa devamlı ses çıkararak anneyi ikaz eder.
Ayrıca erkek çinçillalar en az dişiler kadar zekidir, kendilerinin ayrı kafesleri ayrı yem ve sulukları, kumlukları olmadığı için tüm dişileri bir anda döllemezler, öyle olsa idi tüm dişiler birbirine çok yakın zamanda doğum yapacak, erkeğinde yanına gidecek dişisi kalmayacaktı. O böyle bir durumda kalmamak için dişileri hep sıra ile döller.(Ancak çok nadirde olsa böyle 1-2 tane şaşkına (!) rast gelinmiştir.)

CHINCHILLA İLE ÜRETİCİSİNİN YAKINLAŞMASI

Üretici olarak size ilk etapta yemleme, suyunu verme ve kum banyosunun yapılması yeterli gelebilir. Ancak zaman ilerledikçe sizde göreceksiniz ki her hayvanın kendisine has bir karakteri ve huyu vardır. Sizinle çinçilla arasında sevgi ortamı kendiliğinden oluşacaktır ve inanın ki onlarla tek tek ilgilenmeniz, konuşmanız, elinizle yemleme yapmanız siz ile onları birbirlerine çok olumlu bir şekilde yakınlaştırmış olacaktır. Bundan sonra ki günlerde çinçilla size güven duyacak ve üretiminiz sorunsuz ilerleyecektir.Yeni doğmuş bir yavruyu elinize aldığınızda elinizin kendine has kokusu annenin yavruyu yadsımasına ve emzirmemesine neden olabilir. Kontrol sırasında yavruları tutarken hassas olmanız ve onlara zarar vermemeniz gerekmektedir, doğduğunda yaklaşık 46-50 gr. ağırlığa sahip olan yavrunun her gün geliştiğini ve büyüdüğünü gözleyeceksiniz. Lütfen yeni doğan her yavruya 1 hafta içinde merkezinize künyesiyle birlikte bildiriniz.

ERKEK-DİŞİ FARKI :

Dış görünüşleri itibariyle erkek ve dişi çinçilla asla birbirin¬den ayırt edilemezler. Ancak kuyruğundan tu¬tarak ters vaziyetteyken ayırt edebilirsiniz. Or¬ganları bitişik ise dişi-dir. Organları arasında yaklaşık 1 cm. mesafe bulunanlar ise erkektir. Yavruların Cinsiyetini öğrenmek için 5-6 günlük olmalarını bekleyiniz.

HAMİLELİK-KİLO BAĞLANTISI VE DOĞUM SONRASI PLESENTA ;

Anaç bir dişi çinçilla 600-800 gr. arasında bir ağırlığa sahiptir. Gebelik oluştuğunda ilk sekiz haftaya kadar gözle görülebilir bir kilo alma olayı meydana gelmez. Daha sonraki günlerde ise sizinde gözleyebileceğiniz bir gelişme oluşur. Sekizinci haftadan itibaren gövdenin arka bölümü yavaş yavaş gelişmeye ve hayvanın hareketlerinde bir yavaşlama gözlenir. Gebeliği 3 ayını dolduran anaç artık kafesin bir köşesinde sabitleşir ve doğuma hazırlanır. Hayvan içgüdüsel olarak fazla hareket etmenin yavru sağlığı açısından zararlı olduğunu bilir. Kendisini fazla yormaz. Doğum yaklaştıkça hareketler yavaşlar.

Gebe kalan bir hayvanın belirtilen günler arası kilo alması aşağıdaki gibi gelişir;

14.gün : yaklaşık 20gr.
28.gün : Bu sürede hayvan kendi kilosunu korur.
42.gün : ortalama 10-20 gr.
56.gün : ortalama 20-30 gr.
70.gün : ortalama 30-80 gr
84.gün : yavru sayısına göre 30-80 gr.
98.gün : Yavru sayısına göre 30-80 gr.
111.gün : ortalama 10-20gr. Kilo kaybeder.

Eğer gebelik gelişimini aşama aşama izleyip sağlıklı bir üretim takibi istiyorsanız mutlaka bir adet mutfak terazisi edinmelisiniz. Dönem dönem gebe olan hayvanı tartarak ağırlık şeceresini tutabilir gelişimi hakkında bilgilenebilirsiniz.

Doğumdan sonra anaçtan plesenta adı verilen bir et parçası düşecektir. Genelde yavru sayısı kadar plesenta görülür. Yavru sayısından daha az miktarda oluşan plesenta var is mutlaka anne doğumdan sonra yemiştir. Memeli hayvanlarda bu durumla sıkça karşılaşılabilir Plesentayı yemesi bir problem teşkil etmez.

Çinçillalardaki iki çeşit plesenta görülür. Biri düşük yapıldığında oluşan plesenta, diğeri ise normal doğumunu tamamlamış hayvandan düşen plesentadır.


Yukarıdaki şekilde görüleceği gibi 1. 2. ve 3. tip plesenta sağlıklı bir doğum sonrasında görülür. 4. 5.ve 6. tip plesentalar ise gebe hayvanın düşük yaptığında görülürler.

Bu tabloyu, teorik olarak, gebe kalındığı güne göre doğum alınabilecek tarihi tespit etmek için kullanabilirsiniz.Üretim hesaplamanızda da işinize yarayacağını umuyoruz.

error: Cansay.net\'in içeriği korunmaktadır. Kaynak gösterilmeden kesinlikle kullanılamaz !
//]]>