HASTALIK VE TEDAVİLERİ

ÇİNÇİLLA GÜBRESİNİN ŞEKİLLERİ ;

Çinçilladaki sağlık problemleri en önce gübresinin şeklinden anlaşılır.

Günlük kontrollerinizde gübrelerin ne zaman yapıldığını Anlamanız için mutlaka talaşın en az haftada bir kez değiştirilmesi şarttır.

Şekilde görüldüğü üzere; 1 ve 2 no.lu büyüklüğe sahip gübreler hayvanın bağırsak ve sindirim sisteminde hiçbir sorunun olmadığına işarettir ve hayvanın sağlıklı olduğunu belli eder. 1 ve 2 no.lu büyüklüğe sahip gübrelerin rengi açık kahve rengi, koyu kahve rengi ve siyah olabilir. Renk değişiklikleri yediği yemlerden ve gıdalardan oluşur. Hayvanın sağlığında bir problem olduğu anlamına gelmez. Şekildeki boyutlardan daha büyük olması sağlıklı olduğu ve beslenme düzeninde herhangi bir değişikliğe gerek olmadığını gösterir. Şekildeki 3 no.lu gösterilen gübre, genelde erkek hayvanlarda görülen bir olaydır. Nedenine gelince; Erkek çinçilla mütemadiyen bir hareket halinde olduğundan dolayı gübresi diğerlerinden daha ince ve uzun olabilmektedir. Herhangi bir sakıncası yoktur. 4 no.lu gübre şekli ise hayvanlarınızda mutlaka beslenme bozukluğunu gösterir ve hayvanın kabızlığa doğru hızla gittiğine işarettir. Bu durumdaki hayvanınızın yemini keserek ona bol miktarda yonca ve kuşburnu veriniz. Bu yemleme düzeni tedaviye cevap vermezse çinçillayı 30 dakika kadar boş bir alanda kendi haline bırakınız. Geniş bir ortamda koşturup, atlama ve zıplama ile kabızlık sorunu ortadan kalkacaktır. Geç kalınma durumunda ise ( gübre iyice küçüldüğünde veya hiç olmadığında) likit vazelin ağızdan ve makattan uygulanmalıdır. (Günde 3 defa) Likit vazelini eczanelerden kolaylıkla bulabilirsiniz. Uygulamayı ucu pamuklu bir çubuk ile yapabilirsiniz.

Eğer hayvanlarınızdan herhangi birisinde aşırı bir durgunluk varsa ve gübreleri anormal görünümde ise mutlaka kabız veya ishaldir.
İshal olan hayvanın kendisi durgun olduğu gibi yemi, kuşburnu ve diğer yiyecekleri yemez. Gübresi çok sulu ve parlak, daha sonraki aşamalarda ise şekilsiz ve bulaşık bir hal edinir. Bu durumda mutlaka erken teşhis şarttır.

Eczaneden edinebileceğiniz toz halindeki Neo-terramisin ilacını 0.5 mg. içme suyuna karıştırmanız tavsiye edilir. Tedaviye gübresi ve yem yeme düzeni düzelinceye kadar devam edilmelidir.

Sizin de bildiğiniz gibi ishal tamamen sindirim olayı ile bağlantılıdır ve bakteri yoluyla vücuda girer. Beslenme programındaki düzene uyduğunuz takdirde ve kafes temizliklerini ihmal etmediğinizde göreceksiniz ki ne kabız ne ishal sorun olmayacaktır

ÇİNÇİLLA GENEL HASTALIKLARI ;

Burada,sık olmamakla beraber üretiminiz boyunca görülebilecek hastalıkları,ilaç ve tedavileri, tedbirleri sunacağız.

1. ERKEK ÇİNÇİLLALARDA GÖRÜLEN KIL BİRİKMESİ:

Nadiren de olsa görülen bir vakadır. Öldürücü değildir. Ancak erkek bu halde birleşmez.

Kontrolü ve Tedavisi

Erkek kulağından tutularak kafesten çıkarılır ve kuyruk dibinden tutularak ters durumda kaldırılır. Hayvanın penisini dışarı çıkarabilmek için koruyucu kabuk dibe doğru itilir. Bu pozisyonda, penisin yüzeyinde siyah kıllar var ise, bu kılları elinizle alınız. Yüzeydeki kıllar hiçbir yere bağlı değildir yani köklerinden ayrılmış durumdadır. Bu sebeple hayvanın canı yanmaz, işlem bittikten sonra penisin tekrar kabuğuna dönmesi için elinizle yardım ediniz.

Burada dikkat edilmesi gereken iki husus vardır. Birincisi; Kıl alınırken kesinlikle cımbız vb. alet kullanılmamalıdır. Aksi halde çinçillanız yaralanabilir. ikincisi; Penisin kabuğuna dönmesine yardım ederken kesinlikle kabuğun içine veya penisine hayvanın kürkünden kıl yapışmamalıdır.
Bu işlemi lütfen her ay yapınız. Bu kontrol sağlıklı bir üretim gerçekleştirmenize olanak sağlayacaktır. Eliniz alışkanlık kazanıncaya kadar bir kişinin yardımına ihtiyaç duyabilirsiniz.Bu konuda veya diğer konularda ücretsiz sağlık ve danışmanlık hizmeti almak istemeniz halinde bir telefonunuz yeterlidir.

2. DİSİ ÇİNÇİLLALARDAKİ VAJİNAL İLTİHAPLANMA :

Özellikle kışın daha çok görülür. Üzerinde bulunduğu talaşın zamanında değiştirilmemesi, ıslak olması, kumunun elenmemesi ve kafesin pis oluşu gibi nedenler iltihaplanmasına sebep olabilir.

Kontrolü ve Tedavisi

Dişi çinçilla kulağından tutularak kafesinden dışarı alınır ve kuyruk dibinden tutularak ters durumda kaldırılır. Pamuğa biraz oksijenli su ve az miktarda saf alkol dökülür. Dışarıdan pamuk ile silinir. Eğer iltihabın bir kısmı katılaşmış ve kabuk (Mühre) halini almış ise onu elinizle alınız. Yeniden pamuk ile pansuman yapınız.

Yine burada hayvanın kürkünden vajinasına tüy yapışmamalıdır.

3. GÖZ İLTİHABI
Özellikle kış aylarında daha çok görülür. Vajinal iltihaplanma nedenleri burada da geçerlidir.

Tedavisi
Çinçilla kuyruğunun dibinden ve kulağından tutulup, pamuğa biraz oksijenli su dökülür. Gözdeki iltihabı pamukla alınız. İltihap tamamen alındığında yine bir parça oksijenli su ihtiva eden pamuk ile göze krem terramisin ilacı sürünüz. ilaç göz içine girebilir bu önemli değildir. Bu tedaviye, iltihaplanma geçinceye kadar devam ediniz. Bu nedenle her gün kontrol etmek gerekir. Bu tür rahatsızlığı olan hayvana kum banyosu yaptırılmaz
Ayrıca daha hafif olan kirpiklerin çapaklanmasında aynı şekilde pamuk temizlik yapıp göz damlası damlatılmalıdır Çapaklanmalarda 1 defa tedavi kesin sonuç verir.
İkinci bir tedavi biçimi de terramisin yerine GENTA veya GENTAGUT damlasını her iki göze de (iltihapsız olana da ) damlatmaktır.Bu tedavi de aynı sürede olumlu sonuç verecektir.

4. ÖK5ÜRME-BURUN AKMASI,NEFES DARLIĞI,AŞIRI SU TÜKETİMİ:

Kış aylarında olabilecek soğuk algınlığı hastalıklarıdır. Hayvanların hava cereyanında kalması en büyük etkendir.

Tedavisi
Oda sıcaklığının 20 derecenin üstüne çıkmasını sağlayın.Kuşburnu, Yonca ve yemin yanı sıra suyuna Vitamin-C katılır. Kafeslerin yanına Wisk buharı sağlanırsa hastalığı daha çabuk atmaları sağlanır.

5. İŞTAHSIZLIK :

Yeme içme isteğinin azalması ve/veya kaybolmasıdır. İştahsızlık bir çok sindirim sistemi hastalıklarında gelişebileceği gibi, sindirim sistemi dış organlarında oluşan bozukluklarla gelişen bir hastalıktır. Ayrıca stresten kaynaklanan iştahsızlıklara da rastlanabilmektedir. Bu nedenle iştahsızlığı belli bir hastalığın belirtisi olarak ele almak ve teşhise varmak olanaksızdır. Hayvan bu durumda yem yemekten korkmaktadır. Zira yem yediğinde sindirim sistemi bozukluklarına bağlı olarak ağrı ve/veya rahatsızlık duyar. Bu tip strese bağlı olaylarda hayvanda şiddetli ve inatçı bir iştahsızlık vardır.
tedavisi:
Erken teşhis burada da çok önemlidir. Stres sebebini ortadan kaldırmakla işe başlamak gerekir. Çinçillanın çok sevdiği ve bağırsaklarının çalışmasını sağlamak için elma-kuru üzüm-yonca gibi yiyecekler vermeli ve su içmesi sağlanmalıdır.

6. DİŞLERİN BEYAZLAMASI :

Dişlerin beyazlaması hayvanda kalsiyum eksikliğini gösterir. Her ne kadar verdiğimiz pelet yem rasyonunda ana maddeler arasında bulunmasına rağmen kimi hayvanların bünyesi daha fazla kalsiyum gereksinimi duyabilir.
tedavisi,
Eczanelerden alınabilecek kalsiyum tabletleri suda eritilerek hayvana içirilmelidir.Ayrıca Multivitamin takviyesi de devam etmelidir.
7. DİŞ UZAMASI :

Yapıları gereği çinçillanın dişleri uzamaktadır.

Kemirici dişlerini kemirme taşlarında düzeltmeleri gerekmektedir. Bu nedenle kafeslerde mutlaka kemirme taşı bulunmalıdır. (kuru ağaç parçaları da olabilir.) Çinçillalarda diş uzaması ve kırılması önemlidir.Kemirme taşı ve bu işe uygun ağaç parçası için merkezimize danışınız.

8. E VİTAMİNİ EKSİKLİĞİ:

Bu vitamini daha fazla kullanmanız gerekebilir. Zira bazı hayvanlar-da E vitamini eksikliğine bağlı olarak sinir sistemi bozuklukları, ölü yavru doğurma, erkek hayvanlarda kısırlık, karaciğer, kalp ve kas bozuklukları gelişebilmektedir. Koruyucu olarak yarım şişe suya 0,5 mg. E vitamininin her hafta verilmesi sorunların ortadan kaldırılmasına yardımcı olacaktır.

9. B 1 VİTAMİNİ (Tiamin ) EKSİKLİĞİ:

Gebelik, emzirme, büyüme, tiroid hormonu fazlalığı ve karbonhidrattan zengin beslenme rejiminde, tiamin yönünden en zengin kaynaklar bitkilerin tohumlarıdır. Ancak tiamin tohumların dış kısımlarında ve embriyonlarında daha yoğun bulun¬maktadır. Çinçillanın B 1 vitamini takviyesi,şirketinizin size sunduğu “Karışım ot” dediğimiz bitki tohumları ve çeşitli kısımlarının aromasından karşılanmaktadır.”karışım ot” bitki tohumlarının SELENYUM ve E vitamini kombinasyonu ile harmanlanmasıyla oluşmaktadır.Ayrıca “karışım ot” kullanılması tamamen üreticinin inisiyatifindedir.

10. MEME İLTİHABI :

Çoğunlukla emzirme döneminde ortaya çıkan bir iltihabdır. İltihaba neden olan streptokoklar süt verme sırasında meme başında oluşabilecek çatlaklardan girerler. iltihap bölgesinde ağrı, kızarıklık, ısı artması ve sertleşme gibi belirtiler görülür.
Bu gibi durumlarda meme etrafına yumuşatıcı bir krem sürüldüğünde yanma ve sertleşme gibi olgular kaybolacak ve ana çinçilla yavrularını emzirmekte imtina etmeyecektir. Bu gibi durumlarda kum banyosu yaptırılmaz.

11. KENDİ ETRAFINDA DÖNME :

Kulak içerisinde yabancı bir cisim girmesi (yonca sapı v.s.) sonucu kulakta oluşan iltihap sonucunda meydana gelir.Hayvanın kulağından önce iltihap akar daha sonra hayvan kendi ekseni etrafında dönmeye başlar. Ve bu dönme uzun zaman devam eder. Yapılabilecek tedavi kulak damlası damlatmak ve kulağa sık dezenfekte uygulamaktır. Hayvan kısa zaman içinde bu rahatsızlığından kurtulacaktır.

12. İSHAL :

belirtisi : Gübre yumuşak ve düz, yapışık, yeşil veya mavi iz bırakır.
nedenleri: Nemli ve evsafı bozuk yiyecekler, su şişesinde yosunlaşma, çok yeşillikli bir diyet, zehirli maddeler, ani yer değişiklikleri
tedavisi: Bir gün yem verilmemelidir.Daha sonra sadece pelet yem ve su verilmelidir.Çinçillalar ishal olduklarında çok su kaybederler.Bu sebeple özellikle su tüketimine dikkat edilmelidir.Bir süre sonra hastanın gübresi normal hale gelmeden “kabızlık” sınırına geçecektir.Bu durumda da normal yemleye başlanmalıdır.Hayvanın altlığı, kafesi, su şişesi “KARBONAT”lı su ile fırçalayıp temizlenir.Bir gelişme görülmezse içme sularına en az 3 gün süre ile “NEOMİX” oral toz, kaşık ucu ile katılıp, karıştırılarak çinçillalara verilir.İshalin çoğunlukla da kendi kendine geçen bir rahatsızlık olduğunu da belirtmek istiyoruz.
13. KABIZLIK :

belirtisi : Gübrenin küçük ve oval top haline gelmesi ve yem yememe durumu,durgunluk,hırçınlık hali.

tedavisi: 8/1 oranında elma ve kaşık ucu “SÜRSİL” toz ilaçtan içme suyuna katılarak iyice çalkalanacaktır. Ayrıca hayvanın mutlaka geniş bir alanda hareket etmesi sağlanmalıdır.Geç kalınma hallerinde bu küçük sorunun ölüme kadar gideceğini belirtmeliyiz.
önleme: Yem miktarının aşırıya kaçmasını önleyin. Koruma amaçlı olarak ayda 1 defa hayvan başına 0,4 mg.olacak şekilde içme suyuna SÜRSİL” toz ilaç katılabilir.Burada da genel tedavinin çinçillanın sadece bir gece odada serbest bırakılması olduğunu hatırlatalım.

14. KÜRK YOLMA-TÜY DÖKÜLMESİ-KÜRK KEMİRMESİ :

belirtisi : Kas titremesi,kramp,hayvanın geçici olarak hareket edememesi,yem yemede,su içmede sorunlar,huzursuzluk,sinirlilik,kızgın sesler çıkarma. Yeterli ilgiyi göremediğinde oluşur. insanlarda görülen tırnak yeme, dudak ısırma vb. strese bağlı psikolojik rahatsızlık benzeri bir olaydır.

tedavisi : Stres faktörlerini ortadan kaldırınız,İçme sularına çay kaşığının sapı nın ucuyla “ro-stres” koyunuz ve çalkalayarak veriniz.Hayvanlarınıza daha fazla ihtimam,sevgi gösteriniz ve daha fazla zaman ayırınız.Onlar ile tatlı bir ses tonu ile sanki 4-5 yaşındaki çocuğunuzla konuşuyormuş gibi konuşunuz.Eliniz ile yem veriniz.Onların yanlarına sabahta uğrayınız.Üretim yerinizin sıcaklık,nem,temizlik gibi ana faktörlerini bir kez daha gözden geçiriniz. Ortam şartları düzeldiğinde kendiliğinden geçer. Buna engel olmak için odada hafif tonda radyo çalabilirsiniz.

önleme : Bu hastalığı önlemenin tek yolu temizlik,sevgi ve ilgidir.

15. DERİ MANTARI :

Unutmayınız ki kürkünde bozulmalar oluşan hayvanın maddi bir değeri yoktur. O nedenle kürkte meydana gelebilecek her problemi öncelikle teşhis ve tedavi etmek konusunda hassas davranmalısınız.
belirtisi :Burnunda ve gözlerde kepeklenme, çapaklanma, kürkte delikler ve tüy kırılmaları ile karakterizedir.

tedavisi: Banyo teknesine hiç kullanılmamış kum konulmalı ve içerisine 2 ölçek mantar ilacı karıştırılmalıdır. Bu tür rahatsızlıklarda kum banyosu süresini “2 SAATE” kadar çıkarmalısınız.
önleme :İyi bir havalandırma, iyi ve homojen bir ışık düzeni ve mutlaka temiz hijyenik bakım yapılmalıdır.Bizce en pratik yöntem, haftada en az bir kafes altlıklar temizlenmeli ve yeni talaş konulmalı, su şişesi, tıpa, pipet v.s. malzemeler “karbonatlı” su ile fırçalanmalıdır. Merkez olarak gözlemlediğimiz çok önemli bir hususu sizlerle paylaşmak istiyoruz.
İstisnalar dışında, genelde üreticilerimiz, hayvanlara bakmaya başladıkları ilk dönemdeki gösterdikleri titiz bakım uygulamasını, zaman ilerledikçe belki de insan psikolojisinden dolayı gittikçe daha az önemsemektedirler.Dolayısıyla bunun sonucu olarak hijyene daha az önem verilmesi, işimizin asıl ürünü olan kürk kalitesini olumsuz etkilemektedir. Sonuç olarak, yavru sayısındaki artış ve kalitenin üreticiye yansıması kürklerin kalitesiyle doğru orantılıdır.

S O N U Ç :

Çinçillalar nadir hastalanan hayvanlardır.Temel hastalık nedenleri şunlardır ;

a) GENEL TEMİZLİK KURALLARINI UYGULAMAMA
b) ÇİNÇİLLAYA SEVGİ VE İLGİ GÖSTERMEME
c) UYGUNSUZ YETİŞTİRME ORTAMI
d) UYGUN VASIFTA OLMAYAN YEM
e) STRES

Tüm bunlara engel olan üreticinin çinçillaları hiçbir zaman hastalanmaz.Bu durum,hem üreticinin hem de CAN-SAY’ın lehinedir.Kaliteli üretim ile meydana getirilen (A) kalite ürün,sonuçta DÜNYA PAZARI’na çıkacak ve hepimizin yüzakı olacaktır.Unutmayınız ki bu sistemde CAN-SAY ile Üretici ortak konumdadır.Biri kazanırken diğerinin kaybetmesi mümkün değildir.

error: Cansay.net\'in içeriği korunmaktadır. Kaynak gösterilmeden kesinlikle kullanılamaz !
//]]>